We vertrekken terug vanaf mijn geboorteplek maar gaan nu eerst naar de overkant der straat waar we het begin hebben van de Kerkstraat die eenmaal voorbij het klooster, de kerk en het kerkhof oplost in de weidse polders.
Dit zag er voor de bouw van het klooster wel even anders uit! Dank aan Nicolle Maenhaut voor de beschrijving die ze mij bezorgde van het kerkplein vóór onze tijd, want daaruit blijkt dat er op het plein, waar in mijn kindertijd met de kermis de paardenmolen ongeveer stond, ter hoogte van het voetpad naar de pastorij, ooit een huisje stond van winkelier en tevens bakker Louis Meyns, gebouwd op grond van de kerkfabriek. Door de geplande bouw van de nieuwe kerk zoals wij die nu kennen paste dit gebouwtje niet meer in het geheel en zou gesloopt worden. Doch de bitsige schoolstrijd van 1879 gooide roet in het eten. Door de oprichting van officiële scholen door de regering moest de plaatselijke geestelijkheid op bevel van hun overheid onverwijld als tegengewicht zorgen voor katholiek onderwijs. De afbraak werd dus uitgesteld en het huisje werd zo goed en kwaad als het kon opgekalefaterd en ingericht als voorlopige school. Inmiddels werd aan de St-Lievenspolderdijk in de bocht vóór het binnenkomen van het dorp het eerste klooster van Sint-Margriete met een schooltje gebouwd! Het huisje van Louis werd dan uiteindelijk afgebroken terzelfdertijd als de bouwvallige kerk op het kerkhof.
Maar terug in het dorp krijgen we aan de overkant de smidse van Benoni Maenhaut gehuwd met Emma Matthys die overleed in 1928 en hun zonen Achiel, Edgard, Gabriël en dochter Madeleine °Kaprijke 12.01.1903. Ik herinner mij nog het triestig ongeval toen na school Walter Hamerlinck °SM 1936 zoon van Raf Hamerlinck of onder ons Raf Meju en Bertha Timmerman ongelukkiglijk viel op een zware ijzeren balk in de smidse en er voor de rest van zijn leven een lam handje aan overhield.
Met daarnaast het kruidenierswinkeltje van Mathilde Temmerman °SM 1907 en dochter van Petrus Temmerman en Cornelia De Cuyper maar beter gekend als het snoepwinkeltje van Tieleken! En vervolgens de meubelwinkel en schrijnwerkerij van Willem De Grijze en Maria Claeys of liever Gieljon en Marietje die in de oorlogsjaren hun 10-jarig dochtertje Godelieve verloren bij het drama in de Groenstraat in 1944. Tot onze kennissenkring behoorden ook onze buren René Spillebeen en Marie Vlaeminck waar we dankbare herinneringen aan bewaren en een eindje verder Raymond Mariman, schoenmaker gehuwd met Augusta Timmerman. Raymond die we op volgende foto zien uiterst rechts.
En ongeveer op het eind van de actieradius onzer herinneringen vinden we Alois Dombrecht gehuwd met Eugenie Van de Keere oftewel Alowis en Uzeken. Hun zoon Adriën Dombrecht was de tweede van mijn jaargenoten na Odilon die het dichtste bij woonden en later het langst contact hielden nadat wij Sint-Margriete verwisseld hadden voor het oude "Sente". Adriën kon op de reünie van de 50-jarigen in 1988 al niet aanwezig zijn maar stuurde ons een kaartje uit St-Pieters-Leeuw, helaas, korte tijd hierna is hij op 01.06.1990 in de kliniek van Anderlecht overleden.
Onze eerste kinderjaren waren in de grond niet zo plezant, we kwamen dan ook uit een oorlog! Het besef van de verschrikkingen waren er misschien niet, maar het slikken van de levertraan op school droeg er niet toe bij om het leven vrolijker te maken. De oorlogstijd was een eerder magere periode zodat we zuiderse vruchten pas ontdekten en proefden op 7-jarige leeftijd en we witte chocolade op Pasen wegwierpen als waren het beschimmelde eieren! We waren met weinig tevreden en het was feest als Uzeken trots met lekkere taartjes op de proppen kwam ook al waren dat sneetjes "zoetkoeke met een dikke vinger boter op"! Ons debuut op school was bij zuster Wiezeke (Aloisia) die generaties Sint Margrietenaren in hun eerste schooljaren heeft begeleid. Het mensken was al een beetje vele doof aan de ene kant en aan de andere hoorde ze niet goed meer! Al vlug kwam haar opvolgster zuster Agnes die uit Evergem de "bietebauw" meebracht maar ook telkens rond sinterklaasdag even uit de klas verdween terwijl toevallig tijdens haar afwezigheid een zwart gehandschoende hand doorheen een kier in de deuropening kwam wuiven! Algemene consternatie!
Aan de overkant van café "'t Oud Gemeentehuis" bij Alowis bevindt zich de doening van Costers en zo ongeveer ter hoogte van beide woningen speelde zich midden op straat op het einde van wereldoorlog II in 1944 een tafereel af dat onverwoestbaar in mijn geheugen gegrift staat. Het laatste beeld vooraleer wij Sint-Margriete verlieten, toen de Duitsers het op een lopen zetten via Nederland richting heimat maakten ze met hun geweren een pyramide en gooiden ze al hun hebben en houden erbij waarna ze alles in brand staken!
Aan deze kant van het dorp worden de herinneringen aan mijn eerste levensjaren in Sint-Margriete uiteindelijk begrensd door het gemeentehuis in gebruik genomen in 1875 nadat in 1868 de gemeente verplicht werd een school met onderwijzerswoning op te richten. Het werd de thuisbasis van Julien Van Cauwenberghe, gemeenteonderwijzer die naast de gangbare vereremerkingen in 1905 op de wereldtentoonstelling te Luik het Diploma en zilveren medaille 1e groep, 1e klas van het LO kreeg voor zijn werken. Na een woelige benoemingsprocedure met veel commotie volgde zijn zoon Jozef hem op als hoofdonderwijzer! Later kwam een onderwijzer die zijn voorliefde voor zijn motor niet onder stoelen of banken stak, vooraleer een streekgenoot Meester De Cuyper de scepter zwaaide! Na het tweede studiejaar bij de nonnekes was gemengd onderwijs blijkbaar taboe en konden de jongens versassen van onder de toren naar de meester. Dit bleef niet duren en na de definitieve fusie met de meisjesschool werd het schoolgebouw achteraan het gemeentehuis gesloopt. Ondertussen werd ook het gemeentehuis verkocht, gelukkiglijk met voorwaarden!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten